Antibiotica, gebruik ze goed en enkel als het moet!

1. Wat zijn antibiotica?

Antibioticum betekent letterlijk ‘tegen het leven’. De chemische stoffen in antibiotica zorgen dat bacteriën zich niet verder ontwikkelen.

• De smalspectrumantibiotica zijn ontwikkeld tegen een beperkt aantal soorten bacteriën. Je zal die voorgeschreven krijgen door je arts wanneer hij precies weet welke bacterie de oorzaak is van jouw ziekte.
• De breedspectrumantibiotica hebben een bredere werking en zijn actief tegen meerdere bacteriën. Die worden voorgeschreven wanneer je arts niet precies weet welke bacterie je ziekte veroorzaakt of wanneer er meerdere ziekteverwekkers aanwezig zijn. Een groot nadeel aan de breedspectrumantibiotica is dat ze vaak ook nuttige of onschadelijke bacteriën doden.

 

2. Volg altijd het voorschrift van je arts

Als je arts antibiotica voorschrijft, is het belangrijk dat je ze goed gebruikt. Volg de voorgeschreven behandeling nauwkeurig. Alleen zo ben je zeker dat alle bacteriën vernietigd zullen worden en zo vermijd je dat het aandeel van bacteriën die weerstand kunnen bieden tegen antibiotica, toeneemt.

• Respecteer de dosissen en de tijdstippen. Sla nooit een inname over en gebruik de voorgeschreven hoeveelheden.
• Stop niet vroeger dan voorgeschreven. Maak je antibioticakuur volledig af. Ook als je je na een paar dagen al beter voelt. Dat is nodig omdat de bacteriën slechts geleidelijk worden vernietigd.
• Bewaar ze niet. Hou nooit restjes antibiotica bij voor een volgende keer. Breng ze naar je apotheker.

Volg je de richtlijnen niet correct en worden de bacteriën resistent tegen de antibiotica, dan kunnen ernstige ziekten niet meer even vlot en doeltreffend behandeld worden als voorheen. Ook heelkundige ingrepen (gaande van wondzorg tot transplantaties) worden risicovol.

 

3. Nuttige weetjes

Antibiotica helpen niet tegen virussen

Antibiotica hebben géén nut bij griep, verkoudheden, bronchitis, COVID-19 of respiratoir syncytieel virus (RSV) en de meeste vormen van keel- en oorontsteking. Waarom niet? Omdat die infecties veroorzaakt worden door virussen.

Antibiotica zijn enkel effectief tegen bacteriën

Antibiotica werken enkel als we ziek zijn door bacteriën. Alleen dan bewijzen ze hun nut. Bij ernstige infecties zoals een longontsteking of bacteriële hersenvliesontsteking kunnen ze levens redden.

Ook bij bacteriën zijn antibiotica niet altijd nodig

Ook bacteriële infecties genezen vaak spontaan na enkele dagen. Ons lichaam heeft in dat geval specifieke antilichamen aangemaakt die de indringers uitschakelen. En dat blijft nog altijd de beste oplossing. Neem daarom enkel antibiotica als je arts dat nodig vindt.

Preventief antibiotica nemen helpt niet om ziekte te voorkomen

Een goede hand- en hoesthygiëne, regelmatige ventilatie van leefruimtes, het dragen van een masker in geval van infectie … werken wél preventief. Was je handen voor elke maaltijd en na elk toiletbezoek. Meer informatie op: Wat kan ik doen ? | Handhygiëne (ubentingoedehanden.be).

 

Opgelet voor nevenwerkingen

Als je antibiotica gebruikt, kunnen er ook bijwerkingen optreden. Antibiotica vallen namelijk niet alleen de schadelijke bacteriën aan. Ook de nuttige moeten eraan geloven. Raadpleeg je arts indien je klachten blijven duren.

• Allergische reacties. Een allergische reactie op antibiotica kan jeuk of huiduitslag veroorzaken. Gelukkig komen ernstige gevallen zelden voor.
• Diarree. Antibiotica kunnen het normale evenwicht verstoren in je darmen. Met diarree als gevolg.
• Maaglast. Tijdens de behandeling met antibiotica kan je last hebben van een zwaar gevoel in de maag. Mogelijk verlies je ook je eetlust of is je smaakzin verstoord.
• Schimmelinfecties. Een behandeling met antibiotica verhoogt ook de kans op schimmelinfecties van huid en slijmvliezen. Met witverlies bij vrouwen of wit beslag in de mond als gevolg.
• Risicogroepen. Sommige mensen moeten extra voorzichtig zijn wanneer ze antibiotica nemen. Denk maar aan zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven. Ook mensen met een nierziekte of leverziekte moeten extra opletten. Behoor je tot die risicogroepen, meld het dan zeker aan je arts.

Wil jij deelnemen aan de strijd tegen antibioticaresistentie? Word dan ‘Antibiotic Guardian’!

Antibioticaresistentie is één van de grootste bedreigingen waarmee we vandaag geconfronteerd worden. Om de resistentie af te remmen, moeten we het onnodig gebruik van antibiotica drastisch verminderen. Neem deel aan de strijd tegen antibioticaresistentie en word een ‘Antibiotic Guardian’. Kies één eenvoudige belofte over hoe jij beter gebruik zal maken van antibiotica en mee zal helpen om deze levensreddende medicijnen te behouden voor de toekomst.

Maak je belofte op antibioticguardian.com/dutch/.

 

Meer info

• praatoverantibiotica.be